VELAYET HAKKI NEDİR? NE ANLAMA GELİR?

  • VELAYET HAKKI NEDİR? NE ANLAMA GELİR?

    Velayet hakkı anne babaya verilen, başka kişilerce kullanılamayan, başkalarına devri mümkün olmayan bir haktır. Velayet özü itibariyle bakım gözetim, sevgi anlamlarına gelmektedir.

    Hemen hemen herkes velayet kavramını sadece boşanma davası ile bağlantılı bir kavram olarak bilse de, velayet hakkı çocuğun doğumu ile başlayan ve evlilik birliği içerisinde anne ve baba tarafından birlikte kullanılabilen bir haktır.

    Velayet hakkının içeriği, Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenmektedir.

    Velayet, doğum ile başlayıp, çocuğun 18 yaşına gelerek ergin olması ile sona erer.  Ancak çocuğun fizyolojik, psikolojik ihtiyacının olması halinde, talep üzerine mahkeme tarafından ergin çocuğun da velayet altında olmasına karar verilebilir.

    Vasilik ile velayet kimi zaman karıştırılan kavramlar olsa da, velayet anne- baba tarafından kullanılabilen bir hak iken, çocuk açısından kendisini temsile yetkili başka bir kişinin atanması(vasi) ancak, velayetin anne ve babanın her ikisinden kaldırılması ile mümkündür. Yani vasi, anne ve baba dışında bir kişi olmaktadır. Veli ise çocuğun anne- babasından biri ya da her ikisi birden olabilmektedir.

    Kanunda yer aldığı hali ile velayet hakkına ilişkin düzenlemeler, genel anlamda aşağıdaki hususları içermektedir :

    • Ergin olmayan çocuk, anne ve babasının velâyeti altındadır.
    • Evlilik birliği devam ettiği sürece, anne ve baba bu hakkı birlikte kullanır.
    • Anne ya da babadan biri ölmüşse, bu hak sağ kalan tarafından kullanılır.
    • Taraflar ayrı yaşıyorsa ya da boşanmışsa, bu hakkın kullanımı, hakimin kendisine verdiği tarafa aittir.
    • Anne ve baba evli değilse, velayet hakkı anneye aittir.
    • Anne-babanın çocuğa karşı bakım ve gözetim borcu bulunmaktadır.
    • Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler, anne ve baba tarafından karşılanır.
    • Anne ve baba, çocuğu olanaklarına göre eğitip, onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlâkî ve toplumsal gelişimini sağlar ve korurlar.
    • Çocuğa bakım borcu, çocuk ergin olan kadar devam eder. Ergin olan çocuk eğitimine devam ediyorsa, anne ve baba maddi gücüne göre eğitime katkı sağlamakla yükümlüdür.
    • Velayet kendisinde olmayan taraf, çocuğun ihtiyaçlarına katılmak ve geliri oranında nafaka ödemekle yükümlüdür. Nafaka miktarı tayininde takdir yetkisi hakime aittir.
    • Velâyetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin, çocuk ile kişisel ilişkisinin düzenlenmesini talep hakkı mevcuttur.
    • Kişisel ilişkinin düzenlenmesinde, çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlâk bakımından yararları esas tutulur.
    • Çocuk ile kişisel ilişki düzenleninceye kadar, velayet hakkına sahip olan tarafın izni olmaksızın çocuk ile kişisel ilişki kurulamaz.
    • Velâyet altında bulunan çocuğun yerleşim yeri, anne ve babasının yerleşim yeridir.
    • Anne, baba ve çocuk, ailenin huzur ve bütünlüğünün gerektirdiği şekilde birbirlerine yardım etmek, saygı ve anlayış göstermek ve aile onurunu gözetmekle yükümlüdürler.
    • Çocuk, anne ve babasının sözünü dinlemekle yükümlüdür.
    • Anne ve baba, olgunluğu ölçüsünde çocuğa hayatını düzenleme olanağı tanırlar; önemli konularda olabildiğince onun düşüncesini göz önünde tutarlar.
    • Çocuk, anne ve babasının rızası dışında evi terk edemez ve yasal sebep olmaksızın onlardan alınamaz.
    • Çocuğun adını belirleme hakkı anne ve babaya aittir.
    • Çocuğun dinî eğitimini belirleme hakkı anne ve babaya aittir.
    • Anne ve baba, velayetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarının yasal temsilcisidirler.
    • Anne ve baba, velayetleri devam ettiği sürece, çocuğun mallarını yönetme hakkına sahiptir.

     

    Velayet hakkının layıkı ile kullanılmaması halinde ve yine Medeni Kanun’daki düzenlemeler kapsamında, bu hakkın ortadan kaldırılabilmesi mümkündür.

     

    Çocuk üzerindeki hakların bilinçli bir şekilde kullanıldığı, güzel günleriniz olsun.

Yorumlar

  • Çocukla Ankara
    Çocukla Ankara Velayet konusu gerçekten önemli, bilgilendirme için teşekkürler
    4 Eylül 2019 -
  • Filiz Mert
    Filiz Mert Bilelim ama inşallah lazım olmaz
    5 Eylül 2019 -
  • Av. Nilüfer Antepli
    Av. Nilüfer Antepli Önce sevgi ile başlar her şey, sevelim, ilgilenelim, değer verelim. Hakları bilelim. Çocuklarımızı bilinçli şekilde koruyup kollayalım.
    6 Eylül 2019 -