Okula Uyum

  • Sevgili anne babalar, çocuğunuzun okula başlama süreci her ne kadar heyecanlı olsa da biraz da kaygı içeren bir dönemdir. Okullar çocukların okula rahat alışabilmesi için oryantasyon programları uygulanmaktadırlar. Oryantasyona katılmanızı tavsiye ederim. Oryantasyon programı çocuğunuzun ve sizin okulu ve öğretmeni tanıması için yapılmaktadır. Eğer çocuğunuz sizden ayrılmak istemezse okulun nasıl bir yol izleyeceğini sorun beraber plan yapın. Oryantasyon dönemi genellikle 3-5 gün arası oluyor. Çocuğunuz oryantasyona ayrılan bu sürede okula alışamayabilir. Her çocuğun okula alışma süreci farklılık gösterebilir. Bu çocuğunuzun duygusal ihtiyaçları ile ilgilidir. Bu nedenle çocuğunuzun alışma sürecini diğer çocuklarınki ile kıyaslamak doğru olmayacaktır. Okulun ilk günleri kafanızda soru işaretleri olması gayet normaldir. Çocuğunuz Acaba yemek yiyecek mi? Sizi özleyecek mi? Ağlayacak mı? Günler geçtikçe bu soru işaretleriniz veya kaygınız azalmıyor ise muhakkak bu konuda okulla görüşme yapın. Bu dönemde tek başınıza değilsiniz. YARDIM İSTEYİN. Özellikle anneler birçok şeyi kendileri yapmak zorundaymış gibi hissediyorlar ancak yardım istemek hem sizin hem çocuğunuz için süreci daha sağlıklı kılacaktır. Eşinizden, büyük ebeveynlerden, arkadaşlarınızdan ve okuldan destek alın.

    Planlı hareket etmek işleri kolaylaştırır. Aksiyon planları yapabilirsiniz. Çocuğunuz okula servisle mi gidecek yoksa siz mi götüreceksiniz. Eğer okula alışamadıysa belki bir süre sizin götürmeniz uygun olacaktır. Okula beraber gidip okulda durmanız çocuğunuza iyi hissetmesini sağlayacak, kendini güvende hissedecek, siz orada olduğunuz için okulun da güvenli bir yer olduğu düşüncesini benimseyecektir. Eğer sizden ayrılması çok güç olacaksa okula baba veya çok yakın birisinin götürmesini deneyebilirsiniz. Çocuğun okula alışabilmesi için önce öğretmenine alışmasını beklemek doğru bir hareket olacaktır. Küçük yaştaki çocuklar özellikle yeni girdikleri bir ortamda güven duyacakları bir yetişkinin yanında olmak isterler. Bu kişi de öğretmendir. Sizin öğretmene güvenli tavrınızı gören çocuğunuz için öğretmene güven duymak daha kolay olacaktır.

    Çocuğun okula alışmasını etkileyen en önemli faktörlerden birisi de sizin kaygınızdır. Yetişkin kaygısı çocuğunkinden fazla oluyor. Neler olabileceği üzerine senaryolar yazmak yetişkin düşüncesidir. Bu sebeple eğer kaygınız yüksekse rehber öğretmenle görüşme yapabilir veya başka bir uzmandan destek alabilirsiniz. Sizinkinden farklı olarak kaygılı çocukların merak ettiği şey ise “annem/babam beni buradan alacak mı” dır. Çocuğunuzun bu kaygısını azaltmak için ona doğru ve net bilgiler vermeniz gerekir.

    Eğer çocuğunuz ayrılmak istemiyor ve ağlıyorsa bu kendini güvende hissetmediği içindir. Çocuğun kendini güvende hissetmemesi genellikle o an ortaya çıkan bir durum değildir. Sizden daha önce hiç ayrılmamışsa, tuvalete bile gittiğinizde yalnız kalamıyorsa okula geldiğinde ağlaması normaldir. Çocuğunuz ağladığında onu ağlarken bırakıp gitmeyin. Okula güvenmesini bekleyin. Bunun için kademeli ayrılma yapabilirsiniz. Çocuğunuz sabah okula sevinçle girdi ama akşam size okula gitmek istemediğini söylerse bunun nedenini anlamaya çalışın. Ayrılma sorunu yüzünden değil okulda yaşadığı bir şey yüzünde mi okula gitmek istemediğini öğretmeni ile de görüşün.

    Çocuğunuzun Okula alışmasını kolaylaştırmak için izlenebilecek diğer yollar;

    Okulla ilgili süreçlere çocuğunuzu dahi edin. Örneğin okul alışverişini beraber yapmanız çocuğunuzun motivasyonunu arttıracaktır.

    Siz yanınızdan ayrıldığınızda bir daha geri gelmeyeceğinizi sanabilir. Bu nedenle geri geleceğinizi kesinlikle somutlaştırarak anlatın.

    Çocukların zaman algısı bizden farklıdır. Bu yüzden zamanı örnekleyin. “Hani anneannene gidiyoruz ya o kadar süre okulda kalacaksın, sonra ben seni gelip alacağım.” “ Hani parka gidiyoruz ya o kadar süre okulda kalacaksın” vb gibi. Okulda ki veya kolunda bulunan bir saat üzerinden de geleceğiniz saati gösterebilirsiniz.

    Oyuncak ve sizin bir eşyanız gibi evi veya sizi hatırlatacak kendini güvende hissetmesine destek verecek bir geçiş nesnesini okula götürmesi için teşvik edebilirsiniz.

    “Okula gitmek zorundasın” cümlesi çocuklar için anlamlı değildir. Okula zorunluluktan değil; eğlenceli ve güzel zaman geçireceği, yeni arkadaşları ve öğretmeni olacağı ve yepyeni bilgiler öğreneceği bir yer olduğu için gideceğini anlatmanız ilgisini çekecektir.

    Çocuğunuzun duygularını kabul edin. Seni özledim diyorsa siz de onu özlediğinizi söyleyebilirsiniz. Okulda sıkıldım dediğinde “aaa okulda sıkılınır mı hiç” demek veya dalga geçmek duygusunu yok saymaktır.

    Okul veya öğretmen hakkında çocuğunuzun yanında olumsuz konuşmayın. Bu tür konuşmalar çocuğun okula karşı olumsuz duygular beslenmesine neden olabilir.

    Evde kardeş varsa büyük çocuk okulda olduğunda evde eğlenceli şeyler yaptığınızı anlatmayın.

    Sizin, eşinizin veya diğer akrabalarınızın okul fotoğraflarını göstererek okulla ilgili olumlu, eğlenceli anılarınızı anlatmanız çocuğunuzun okula ilgisini arttıracaktır.

    Okulla ilgili görselli kitaplardan destek alın. Beraber böyle kitapları okumak okula alışmakla ilgili yaşanan olayları ve duyguları çocuğunuzun ve sizin için anlamlı hale gelmesine destek olur.

    Sabah giyinme krizi yaşanmaması için kıyafetlerini akşamdan hazırlayabilirsiniz. Çocuklar her zaman mevsimine göre giyinmediğinden mevsim dışı kıyafetleri dolaptan kaldırarak kafasının karışmaması için önlem alabilirsiniz.

    Okulda neler yaptığı ile ilgilendiğinizi gösterin ve okulda ki günü hakkında yönlendirici olmayan sorularla sohbet edin. “Öğretmenini sevdin mi, okulu sevdin mi?” yerine “bugün seni heyecanlandıran bir şey oldu mu? Seni mutlu eden neler oldu? Bugün yeni neler öğrendin? Arkadaşlarının/öğretmenin ismini hatırlıyor musun” gibi sorular sorabilirsiniz.

     

    RESİMLİ OKUL GÜNÜ ÇİZELGESİ: Okul gününü anlatan görselli bir çizelge hazırlamanız da çocuğunuz için bir bilinmeze gitmek yerine okulu tanınır hale getirecektir. Görselde sabah kalkıştan itibaren neler olacağını anlatabilirsiniz.

    Çizelge Örneği; Kişisel bakım, giyinme, kahvaltı, okula dönüş, okul, okuldan dönüş, okuldan sonra parka gitme, yemek kitap/uyku. Bu maddelerin hepsinin yanına maddeyi anlatan bir resim çizebilir veya renkli fotoğrafını yapıştırabilirsiniz. Rutinlerinize göre çizelgeye istediğiniz maddeleri ekleyip çıkarabilirsiniz. Rutinler çocuklara kendilerini iyi hissettirecektir. Okul bir gün öncesi akşamı çizelgenin üzerinden çocuğunuzla sohbet edip sabahta üstünden bir daha geçebilirsiniz. Hatta okula gittiğiniz de çocuğunuzun soruları olursa çizelgeden destek alabilirsiniz. Çizelgeyi buzdolabı veya kapı gibi görünür bir yere asmanız çocuğunuzun çizelgeye aşinalığını arttıracaktır.

    Çocuğunuzun okula uyumu okulla yapacağınız işbirliği ile gerçekleşebilir. Bu nedenle okulla her şeyi açık ve net bir şekilde konuşmanız önemlidir. Çocuğunuzun okula sevgi ve güvenle başlamasını ve tüm bunlar olurken ilk günlerin heyecanını kaçırmamanızı dilerim.

    Not: Bu yazı 21 Eylül 2020 de okulların örgün eğitimle açılacağı duyurusu için paylaşılmıştır. Uzaktan eğitim süreci ile ilgili yazı da yakında yüklenecektir. 

Yorumlar

  • PELİN ÖZKÖK
    PELİN ÖZKÖK Zaten zor bir süreçti hem çocuk hem aile için, pandemide daha zorlaşacak.
    27 Ağu -
  • Hasan Sezer
    Hasan Sezer En kısa zamanda hep birlikte üstesinden gelebilmek ümidiyle. Lütfen maske, sosyal mesafe ve hijyen kurallarına uyalım.
    27 Ağu -
  • Sibel Türkmen
    Sibel Türkmen Ankara en çok vaka artışının görüldüğü il, nasıl açılacak okul bilemiyorum.
    12 Eyl -
  • senem izmirli
    senem izmirli Biz annelere çok büyük görevler düşüyor. Sağlıklı günlerimiz geri gelsin inşallah.
    12 Eyl -